İnsülin Direnci Belirtileri Nelerdir?

insülin-şeker hastalığı

İnsülin direnci, insülinin kanda görevini gerçekleştirmesinde zorluk çekmesi olarak tanımlanabilir. Örneğin; insülin direnci olan hastalarda normal seviyenin iki katı insülin salgılanır. Çünkü insülin direnci yükseldikçe şeker seviyesi dengelenmesi için salgılanan insülinin de artması gerekir.

İnsülin Nedir?

İnsülin, pankreas tarafından salgılanan ve şeker metabolizmasını düzenleyen bir hormondur. Bunun yanında düzenlemeyi gerçekleştirirken insülin reseptörü olarak bilinen bir yapıya bağlanır. Sonuç olarak insülin aktif hâle gelir. İnsülinin kanda yeterli miktarda bulunmasına rağmen görevini gerçekleştiremediği durumlar da vardır. Bunun sebebi ise insülin reseptörünün bağlantıya izin vermemesidir. Kısaca insülin direnci bu durumla meydana gelir.

İnsülin Direncinin Nedenleri Nelerdir?

Başlıca beslenme insülin direncinin oluşmasında büyük rol oynar. Özellikle Bol kalorili ve karbonhidrat ağırlıklı beslenme şekli ve hareketsiz yaşam tarzı insülin direncine yol açar. Ve bel çevresi yağlanması ise gözle görülür bir şekilde insülin direnci sendromu başlangıcı anlaşılabilir.

Tip 2 Diyabet

Diyabet tip 2, pankreastan salgılanan insülin seviyelerini artırabilir. Ayrıca sürekli ve aşırı derecede insülin salgılayan pankreas da yıpranabilir. Bu nedenle çok dikkatli olunmalıdır.
Tip 2 diyabet hastalarında görülen yüksek şeker, insülinin yükselmesini de tetikler. Bununla birlikte yükselen insülin seviyesi, tip 2 diyabetli hastalarda insüline karşı bir direncin oluşması ihtimalini de artırır. Sonuç olarak tip 2 diyabet de insülin direnci için büyük bir tehlikedir. Bu nedenle tedavi şarttır. Cerrahi yolla tedavisi de bulunan tip 2 diyabet hakkındaki diğer yazılarımız için buraya tıklayınız.

İnsülin Direnci Belirtileri

Kişide insülin direnci başladıysa bunun şeker hastalığına benzer belirtilerini görecektir. Özellikle tip 2 diyabete benzer olarak görülen insülin direncinin belirtilerini şöyle sıralayabiliriz:

  • Aşırı kilo alma
  • Kilo verme sıkıntısı
  • Adet düzensizliği
  • Sık tatlı yeme
  • Genişleyen bel çevresi
  • Karaciğer yağlanması
  • Derinin belli bölgelerde esmerleşmesi
  • Yemek sonrası terleme ve el titremesi

Bu tür belirtileri kendinizde görüyorsanız mutlaka bir endokrinoloji veya dahiliye bölümüne görünmelisiniz.

İnsülin Direncinin Sonuçları

Pankreasta salgılanan insülin damarlarda dolaşmaya başlayınca bazı kronik hastalıklara zemin hazırlar. Bunlardan bazıları; obezite, hipertansiyon ve ateroskleroz (damar sertleşmesi) olarak sıralanabilir. Sonuçlarından biri olan polikistik over sendromu ise birçok bulguyla gerçekleşebilir. Bu nedenle çok dikkatli olunmalıdır. Polikistik over sendromlu kadınlarda gizli şeker (pre-diyabet) %35’e kadar, tip 2 diyabet ise %10’a kadar artmıştır. Bazı çalışmalarda ise insülin direnci ile kanser arasında bağ kurulabilmiştir. Yine bazı çalışmalarda insülin direncinin kalp hastalıklarını tetiklediği de söz konusu olmuştur.

Özellikle metabolik sendrom ve tip 2 diyabet, insülin ile doğrudan ilişikli hastalıklardır.

Tanı Nasıl Konulur?

Temel tanı için açlık kan şekeri değeri ve insülin testi yeterlidir. Bazı durumlarda ise şeker yükleme testi gerçekleştirilir. Bu testte insülin değeri ve açlık kan şekeri değeri karşılaştırılıp bir sonuç elde etmek mümkündür. Diğer yandan insülin direnci hesaplama amacıyla HOMA kriterlerinden faydalanılır. HOMA kriterleri matematiksel bir formüldür. Bunun yanında kan yağları ve karaciğer enzimleri gibi farklı değerler de tanı konulmasında yardımcı olur.

İnsülin Direnci Hesaplama

HOMA kriterleri için açlık kan şekeri değeri ve insülin düzeyi gereklidir. Bu iki değer çarpılıp bölündükten sonra 405’e bölünür. Bu işlemle insülin direnci hesaplanır. Sonuç olarak çıkan insülin direnci düzeyi ise HOMA-IR şeklinde belirtilir.

İnsülin Direnci Hesaplama Parametreleri

İnsülin direnci hesaplama için bazı parametrelerin bilinmesinde fayda vardır. Bunlar için de bazı testler yapılır.

Açlık Plazma Glukoz Testi

Açlık kan şekeri ölçümü için kullanılan bu testte 100 miligramın altında kalan glukoz düzeyi sağlıklı kişilerde görülür. 100-125 arasındaki değerler pre-diyabet olarak nitelendirilir. 126 miligramın üstündeki glukoz düzeyi ise şeker hastalığı (diyabet) için tanısal nitelik taşır.

Test sonucu yüksek çıkması durumunda sonucu onaylamak için bir kez daha test tekrarlanabilir. Sonuç olarak ikinci testin de yüksek çıkması halinde şeker hastalığı tanısı konulur.

Oral Glukoz Tolerans Testi

Açlık kan şekeri testi yapıldıktan sonra şeker içeren solüsyonu hasta içer. Solüsyonun içilmesinden sonra geçen 2 saatin ardından kan şekeri kontrol edilir. 140 mg glukoz sağlıklı bir sonuçtur. 140 ila 199 arası çıkan değerde pre-diyabet gelişebilir. 200 ve üzeri bir değer görülürse, bu şeker hastalığı için önemli bir sonuçtur.

HbA1c Testi

Aylık kan şekeri değerini baz alan test yüzdelik (%) olarak hesaplanır. Ve %5,7 ve altı sağlıklı görülürken %6,4’e kadar pre-diyabet ve %6,4’ün üzerinde çıkan sonuçlarda hastaya şeker hastası (diyabet) teşhisi konulabilir.

İnsülin Direnci Nasıl Geçer?

İnsülin direncinin de pek çok hastalık gibi tedavi yöntemleri vardır. Öncelikle sağlıklı bir yaşam tarzı benimsenmelidir. Çünkü beslenme ve egzersiz ile erken fark edilmiş insülin direncini önlemek mümkündür. Bazı durumlarda egzersiz ve beslenme yetersiz kalır. O zaman da doktor hastaya kan şekerini dengede tutması için ilaçlar reçete eder.

İnsülin direncinin tip 2 diyabet olarak evrimleştiği durumlarda da diyet ve egzersiz uygulamak önemlidir. Eğer ki tip iki diyabet hastalığının normal şekillerde ve ilaçlarla kontrol edilemezse cerrahi tedavisi düşünülebilir.

Metabolik cerrahi alanında yaşanan gelişmelerden sonra şeker ameliyatı çok daha iyi teknolojilerle ve çok daha iyi başarı yüzdeleriyle sonuç vermeye başlamıştır. Diyabet ameliyatı hakkında bilgi ve randevu almak için tıklayınız.