Şeker Hastalığı Tedavisi
ŞEKER HASTALIĞI
TEDAVİSİ
Şeker Hastalığı Tedavisi
ŞEKER HASTALIĞI
TEDAVİSİ
Anasayfa Şeker Hastalığı Şeker Hastalığı Tedavisi

Şeker Hastalığı Tedavisi

Diyabet, vücudun insülin üretmediği ya da insülini etkin bir şekilde kullanamadığı kronik bir hastalıktır.  Diyabet tedavisinin esas amacı, kan şekerini güvenli sınıra çekmek ve komplikasyon riskini azaltarak diyabet hastası kişinin günlük görevlerini yerine getirmesine yardımcı olmaktır. Çoğu insanda ise ilaç kullanma, yaşam tarzını düzenleme ve diyabetin çeşitli komplikasyonlarını yönetme gibi tedaviler uygulanır.  Bazı Tip 2 diyabet vakaları, yaşam tarzı değiştirilerek %5 oranında düzeltilebilmektedir.

Şeker Hastalığı Tedavisi

Diyabet başlangıcı olan bir kişi düzenli, ölçülü – yoğun egzersiz, kilo kaybı ve dengeli düşük şekerli diyetle kandaki yüksek glikoz miktarını tersine çevirebilir. Ancak bunların hiçbiri diyabette tam bir tedavi sağlamaz.

Kandaki glikoz seviyesini kontrol etmek için bazı haplar gerekebilir. Tip 1 diyabeti olan kişiler için ise şu an için tek kontrol yöntemi insülini enjeksiyon yolu ile dışarıdan almaktır.Günün doğru saatlerinde insülin almak, diyabet hastası bir kişinin yaşam kalitesini artırabilir. Ancak Tip 2 diyabet hastalarında insülin çoğu zaman aslında gerekli değildir.

TİP 2 DİYABET İÇİN İLAÇLAR

Tip 2 diyabetiniz varsa arada bir sağlıklı yemek ve fiziksel aktivitelere katılmak yeterli olmaz. Hatta oldukça yetersizdir. Bilimsel araştırmalar diyet ve egzersizin kan şekeri kontrolündeki başarısının %5 olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte yaşam tarzını düzenleyerek, düşük şekerli bir beslenme ve düzenli egzersiz gibi başka yöntemlerle de, Tip 2 diyabet hastası olan bir kişi kan şekerini nadiren de olsa dengeleyebilmelidir.

Metformin, Tip 2 diyabet hastası bir kişinin hap ya da sıvı formda alabileceği anahtar bir ilaçtır. Kan şekerini düşürmeye yardım eder ve insülinin daha etkili kullanılmasını sağlar, kilo kaybına yardım eder dolayısıyla diyabet etkilerini de azaltabilir.

Diğer ağızdan alınan ilaçlar da Tip 2 diyabeti olan kişilerin kandaki glikoz seviyelerini düşürmeye yardımcı olabilir.  

Bazı ilaçlar, öğün dışında alındığı zaman kan şekerini çok fazla düşürür ve hipoglisemiye, yani kan şekerinde düşmeye neden olur. Doktorunuz reçetenizi yazdığında bu konuyu sorun ve olası yan etkiler hakkında bilgi alın.

Bir tek ilaç almak kandaki glikoz oranında istenen etkiyi yapmayacaksa, doktorunuz bu ilaçlara ek ilaçlar da yazabilir. Buna kombine tedavi denir.

Şeker Hastalığı Tedavisi

DİĞER TEDAVİLER

Bazı daha yeni ve deneysel tedaviler de kan glikoz seviyesi ve diyabet üzerinde olumlu etkiler göstermiştir.

Bariatrik (obezite) cerrahi:

 Kilo verme cerrahisi olarak da bilinir. Obezite ve “yağ hücresi kaynaklı” Tip 2 diyabet hastalarının normal kan glikoz seviyesine dönmelerine yardımcı olabilmektedir.

Yapay pankreas:

Yapay bir pankreas, hibrid kapalı döngü sistemi olarak da bilinir ve her beş dakikada bir kan şekeri seviyesini ölçüp sistemin çalışmasını temin etmek için otomatik olarak gerekli miktarlarda insülini dengeler. Tıbbi çalışanlar, ebeveynler ya da bakım sağlayıcılar tarafından uzaktan izleme yapılması da mümkündür.

Yemek zamanları hala insülin miktarının manuel olarak ayarlanmasını gerektirir, ancak diyabetli kişilerin kan şekerini ölçmek veya ilaç kullanarak glikozu azaltmak için uyanmadan gece boyunca uyumalarına izin verebilir.

Pankreatik adacık nakli:

Adacıklar, insülin üreten hücre kümeleridir. Tip 1 diyabetli bir kişinin bağışıklık sistemi bunlara saldırır.

Transplantasyon işleminde bağışlanmış, işlevsel bir pankreastan adacıklar alır ve tahrip olmuş adacıkları, Tip 1 diyabetli bir insanda değiştirir. Bu sadece kayıtlı araştırma çalışmaları ile uygulanan deneysel bir tedavidir.

Sonuçlar, çoğunlukla diyabetli kişinin ne kadar süredir diyabet hastası olduğuna, insülin alıp almadığına ve kilo kaybı miktarına göre değişmektedir.

Fiziksel aktivite

Fiziksel aktivite diyabet kontrolü ve kalp rahatsızlıkları ve yüksek kan basıncı gibi komplikasyonları önlemenin önemli bir parçasıdır. Tip 2 diyabet hastalarında kan şekeri seviyesini kontrol altına almaya yardım edecek son derece etkili bir yoldur. Çünkü kan şekerini enerji harcayarak kaslarımız yolu ile tüketebiliriz. Haftada birkaç günden fazla 30 dakikalık hafif yürüyüş gibi egzersizleri deneyin.

Egzersiz

Fiziksel aktivite vücuttaki glikozu kullanmak ve kasları insüline daha duyarlı hale getirmek için hayati öneme sahiptir. The American Diabetes Association (ADA), haftada en az beş gün 30 dakika orta – ağır egzersiz yapmayı tavsiye etmektedir.  

Egzersiz, erken dönemdeki diyabeti (prediyabet) geriletmeye çekmeye yardımcı olabilmektedir.

Aerobik egzersizleri, kilo yönetimini, kandaki glikozu azaltmayı ve vücuttaki insülinin kullanımını desteklemektedir.

Örneğin

Şeker Hastalığı Tedavisi

  • Tempolu ya da uzun yürüyüşler

  • Pedal çevirme, açık havada ya da bir makine ile

  • Dans

  • Su aerobiği ya da düşük etkili aerobik sınıfları

  • Yüzme

  • Raket sporları

  • Merdiven çıkmak

  • Kürek çekmek

  • Bahçe işleri

Kas geliştirme, vücudun dinlenme halindeyken yaktığı glikoz miktarını artırdığından kas geliştirme de önemlidir.

Eğer doktorunuz, idrarda keton bulursa, bu vücudun glikoz yerine yağ yaktığı anlamına gelir. Aşırı keton son derece tehlikeli olabilir, vücut bu atığın yüksek seviyelerde üretimini kaldıramayabilir. İdrarda keton bulunduğu takdirde egzersiz yapmayın.

Beslenme

Tip 1 ya da Tip 2 diyabet hastası iseniz, ne yediğinizden çok ne zaman ve ne kadar yediğiniz konusunda dikkatli olmanız gerekir. Bir beslenme planı uygulamak hem kilo vermeye hem de komplikasyon ortaya çıkma riskini azaltmaya yardımcı olacaktır.

Diyet

Diyabet hastası olan bir kişi hoşuna giden besinleri tüketmeye devam edebilir, fakat daha seyrek ve daha az porsiyonlar tüketmelidir.

Bir doktor ya da diyetisyenin tavsiyesine göre hareket edin, her gruptan besinleri içeren bir beslenme planı uygulayın ve önerilen miktarlara bağlı kalın.

Porsiyonların boyutu diyabetli hastalar için çok önemlidir. Bu konu hakkında bir diyetisyenle görüşün.

Şeker Hastalığı Tedavisi

Diyabetli kişiler için en uygun besin grupları:

Sebzeler:
  • brokoli

  • havuç

  • domates

  • biber

  • lifli yapraklar, lahana vb.

  • patates

  • mısır

  • yeşil fasulye

Meyveler

Karpuz gibi yüksek şeker içeren meyveler konusunda dikkatli olmak gerekir, ancak aşağıdaki belirtilen meyvelerin ölçülü tüketilmesi diyabet hastaları için büyük besinsel fayda sağlayacaktır:  

  • Portakal

  • böğürtlen gibi etli ve zarlı kabuksuz meyveler

  • kavun

  • elma

  • üzüm

  • muz

Tahıllar

Tam tahıllar, aşağıdakiler dahil, diyabetli bir kişinin diyetindeki tüm tahılların en az yarısını oluşturmalıdır:

  • yulaf

  • arpa

  • kinoa

  • iri taneli mısır unu

  • pirinç

  • buğday

Ekmek, makarna ve tahıl gevreği gibi belli besinler tam tahıllı ürünlerden yapılabilir..

Proteinler

Düşük yağlı ve yağsız proteinler, yağ ve glikoz seviyelerini zorlamadan kas kütlesini oluşturmaya yardımcı olabilir:

Yağsız et ve yeşil sebzeler şeker hastalığı olan insanlar için lezzetli ve güvenli yiyeceklerdir.

  • yumurta

  • yağsız sığır eti

  • balık

  • derisiz tavuk ya da hindi

  • yer fıstığı ve diğer kuruyemişler

  • kuru fasulye

  • bezelye, nohut

  • tofu gibi ete alternatif yiyecekler

Süt ürünleri

Sadece az yağlı ya da yağsız süt ürünleri tüketin, peynir, süt, yoğurt vs.

Tüm yağlar diyabet için kötü değildir ve baz tür yağlar kalbi diyabet etkilerinden korumak için iyidir:

  • tohum ve taneler

  • somon, ton ve uskumru

  • avokado

  • zeytinyağı gibi yağlar

Kaçınılması gereken yiyecekler

Bir diyabetlinin diyetinde şunlar olmamalıdır:

  • kızartılmış yiyecekler

  • patates cipsi gibi tuzlu yiyecekler

  • şeker, dondurma, kek gibi şekerli yiyecekler

  • soa ve enerji içecekleri gibi ilave şeker içeren yiyecekler

Tatlandırılmış içeceklerin yerine su içilmelidir. Kahve ya da çay için şeker yerine yapay tatlandırıcıları tercih edin. Kadınlar günde birden fazla alkollü içecek tüketmemeli ve erkekler de alkol alımını en fazla iki içki ile sınırlamalıdır.

Alkol, insülin alan kişilerde kan glikoz değerini çok fazla düşürerek hipoglisemiye yol açabilir. Alkol alırken yemek yemek bu riski azaltacaktır.